Theo ba nguồn thạo tin được Đài CBS News ngày 12-5 dẫn lại, bản dự thảo hiện do Bộ Ngoại giao Mỹ cùng Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olha Stefanishyna xây dựng.

Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đầu hướng tới một thỏa thuận quốc phòng sâu rộng hơn giữa hai nước, tập trung vào công nghệ máy bay không người lái (drone), tác chiến điện tử và sản xuất vũ khí.

Ukraine đẩy mạnh "ngoại giao drone"

Sau hơn bốn năm chiến sự với Nga, Ukraine đã trở thành một trong những quốc gia phát triển công nghệ drone nhanh nhất thế giới. Những kinh nghiệm chiến trường giúp Kiev sở hữu nhiều công nghệ mà các nước phương Tây trước đây chưa ưu tiên đầu tư.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hiện có gần 20 quốc gia đang tham gia các cuộc thảo luận hợp tác quốc phòng với Kiev ở nhiều cấp độ khác nhau. Ông thông tin Ukraine đã ký bốn thỏa thuận quốc phòng và đang chuẩn bị các hợp đồng đầu tiên để triển khai thực tế.

Trong số các đối tác đã đạt thỏa thuận với Ukraine thời gian gần đây có Saudi Arabia, Qatar và UAE. Kiev cho biết thêm nhiều thỏa thuận khác vẫn đang được xúc tiến.

Ý tưởng hợp tác drone với Mỹ thực tế đã được phía Ukraine đề xuất từ tháng 8-2025. Thời điểm đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã ca ngợi riêng chiến dịch "Mạng nhện" (Operation Spiderweb) - cuộc tấn công táo bạo bằng drone của Ukraine nhắm vào loạt căn cứ không quân chiến lược của Nga, làm hư hại hơn 40 máy bay chiến đấu.

Giới chức Ukraine cho rằng việc hợp tác với Mỹ sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên. Washington có thể cung cấp nguồn tài chính giúp mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng của Ukraine, trong khi Mỹ sẽ tiếp cận được các công nghệ tác chiến thực chiến đã được kiểm chứng trên chiến trường.

Hội đồng An ninh quốc gia Ukraine dự báo năng lực sản xuất quốc phòng của nước này có thể đạt 55 tỉ USD trong năm 2026.

Tuy nhiên để hiện thực hóa con số đó, Ukraine cần thêm nhiều nguồn tài trợ bên ngoài, vì hiện trong năm nay Kiev chỉ có đủ kinh phí để mua khoảng 15 tỉ USD vũ khí từ các nhà máy trong nước.

Một nhà sản xuất Ukraine cho biết họ dự kiến chế tạo hơn 3 triệu drone góc nhìn thứ nhất (FPV) giá rẻ trong năm 2026. Trong khi đó, Mỹ chỉ sản xuất khoảng 300.000 chiếc trong năm 2025.

Cơ hội mới nhưng vẫn còn rào cản

Ngoài drone giá rẻ, Ukraine còn phát triển nhiều công nghệ tác chiến điện tử tiên tiến. Công ty quốc phòng Sine Engineering gần đây đã nhận khoản đầu tư trị giá hàng triệu USD từ Quỹ Đầu tư tái thiết Mỹ - Ukraine, nhằm phát triển công nghệ cho phép drone hoạt động mà không cần định vị GPS để tránh bị gây nhiễu tín hiệu.

Một số doanh nghiệp Ukraine cũng đã bắt đầu hiện diện tại Mỹ. Hồi tháng 3, General Cherry - một trong những nhà sản xuất drone lớn nhất Ukraine - ký thỏa thuận sản xuất drone tại Mỹ cùng tập đoàn quốc phòng Wilcox Industries.

Tuy nhiên, các quan chức Ukraine cho biết thỏa thuận quốc phòng rộng lớn hơn với Washington vẫn gặp nhiều rào cản chính trị, đặc biệt kể từ khi xung đột với Iran bùng phát.

Theo CBS News, một số quan chức cấp cao trong Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng Mỹ chưa thực sự ủng hộ việc mở rộng hợp tác drone với Ukraine. Tổng thống Donald Trump cũng từng công khai bác bỏ ý tưởng Ukraine hỗ trợ Mỹ về công nghệ phòng thủ drone tại Trung Đông.

"Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ trong phòng thủ drone. Chúng tôi hiểu về drone hơn bất kỳ ai. Mỹ có những drone tốt nhất thế giới", ông Trump nói với Đài Fox News hồi đầu tháng 3.

Bên cạnh đó, Kiev cũng lo ngại nguy cơ thất thoát công nghệ quân sự trong thời chiến. Ông Zelensky cho biết Ukraine chỉ xem xét nới lỏng các hạn chế xuất khẩu quốc phòng khi có thể bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp trong nước, đồng thời vẫn duy trì đủ năng lực sản xuất phục vụ chiến sự với Nga.

Dù vậy, bản ghi nhớ mới giữa Kiev và Washington cho thấy những rào cản này có thể đang dần được tháo gỡ. Tổng thống Zelensky tiết lộ Ukraine đang chuẩn bị "những tin tức tích cực" liên quan đến các thỏa thuận hợp tác an ninh và drone trong thời gian tới.

Drone Ukraine liên tiếp đánh trúng nhà máy lọc dầu chiến lược của Nga

Ukraine tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu của Tập đoàn Nga Rosneft tại thành phố Tuapse, vùng Krasnodar, gây ra hỏa hoạn lớn và buộc chính quyền địa phương phải sơ tán người dân sống gần khu vực này.