Liên tiếp xảy ra nhiều vụ bạo hành trẻ em gần đây khiến dư luận rúng động khi kẻ ác là đấng sinh thành của nạn nhân. Đã có bé tử vong thương tâm, những em còn lại dù cứu được nhưng vẫn phải mang di chứng thương tích và sang chấn tâm lý suốt đời.

Tuổi Trẻ trích ý kiến bạn đọc trao đổi về vấn đề này.

Những khoảng trống từ luật pháp đến thực tế

Việt Nam thật ra không thiếu luật để bảo vệ trẻ em, từ Luật Trẻ em, Luật Phòng chống bạo lực gia đình hay nhiều quy định liên quan, vấn đề nằm ở chỗ từ luật đến đời sống vẫn còn quá nhiều khoảng trống.

Như đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh đã chỉ ra ba "khoảng trống" đáng báo động: khoảng trống trong giám sát cộng đồng, trong hỗ trợ tâm lý - kỹ năng làm cha mẹ và trong cơ chế can thiệp sớm với trẻ có nguy cơ bị bạo hành.

Người lớn có thể chịu tổn thương rồi tự chữa lành bằng trải nghiệm và nhận thức. Nhưng trẻ em thì khác, nếu bị bạo hành kéo dài, trải qua tuổi thơ thiếu yêu thương hay một môi trường đầy sợ hãi đôi khi để lại vết hằn suốt cả cuộc đời.

Có người lớn lên trong bạo lực rồi tiếp tục dùng bạo lực với chính con mình. Bảo vệ trẻ em cũng chính là ngăn xã hội tạo ra thêm những vòng lặp tổn thương.

Nhiều người vẫn xem việc chăm sóc trẻ chỉ là trách nhiệm của riêng gia đình, nhưng thật ra trẻ em là trách nhiệm của cả cộng đồng. Xã hội văn minh không thể thờ ơ với tiếng khóc của trẻ nhỏ. Một khu dân cư đáng sống không chỉ là nơi sạch đẹp, mà còn là nơi trẻ em được quan tâm và an toàn.

Sự tử tế của người lớn hôm nay cũng đang âm thầm dạy trẻ cách nhìn cuộc đời ngày mai. Không có "mầm xanh" nào có thể lớn lên khỏe mạnh nếu đất quanh nó vẫn còn đầy những khoảng tối của sự vô tâm và bỏ mặc.

Trẻ có cô đơn giữa người lớn quanh mình?

Đau đớn, tàn nhẫn và không còn nhân tính, là những "từ khóa" của người đọc sau các vụ hành hạ trẻ em gây chấn động xã hội. Yếu tố hoàn cảnh gia đình của các em có sự tương đồng.

Những người đã sinh ra các bé đã không che chở cho con trước bạo lực, trái lại còn đồng lõa, tiếp tay với cái ác. Những nạn nhân nhỏ tuổi sống với bậc sinh thành nhưng vẫn cô đơn, sợ hãi và ám ảnh.

Tôi không tin rằng không hề có ai bên ngoài biết được chuyện các bé bị hành hạ trong suốt thời gian dài. Lẽ nào những tiếng khóc vì đau đớn, tức tưởi vang lên cả ngày lẫn đêm đều rơi vào hư vô? Những thương tích trên cơ thể các bé không ai nhìn thấy?

Sao không có ai hành động sớm hơn? Một động tác đơn giản như gọi điện vào tổng đài 113, 1022 rất dễ làm nhưng không ai làm.

Luật phòng chống bạo lực gia đình với mức phạt đỉnh nóc, kịch trần, kể cả xử lý hình sự tùy theo tính chất, mức độ đủ khiến những người hay dùng bạo lực phải "rén". Thế nhưng hiếm thấy những vụ xử phạt vì bạo hành.

Phải chăng nguyên nhân đến từ các nạn nhân "cam chịu", không trình báo, chấp nhận đau thương một mình để gia đình bình yên. Cũng có tâm lý khuyến khích hòa giải, không làm "lớn chuyện" để rồi vô tình cái ác được đà lấn tới.

Chúng ta không thiếu các ban ngành, đoàn thể và tổ chức quần chúng hoạt động tích cực, cũng luôn có nhiều mô hình, cách làm hay, mới mẻ, mang ý nghĩa nhân văn là bảo vệ phụ nữ, trẻ em, người yếu thế. Với những con số, kết quả làm "mê" lòng người. Nhưng nó chỉ dừng lại ở mặt văn bản.

Những người bạo hành trẻ em cần bị xử lý nghiêm, xét xử công khai, lưu động để tăng tác dụng răn đe.

Để mầm xanh vươn mình dưới nắng ấm

Cuộc sống hiện đại với nhận thức về quyền trẻ em ngày càng nâng cao hơn trong cộng đồng. Tiện ích công nghệ với kết nối không giới hạn những tưởng sẽ ngăn chặn đôi tay tàn nhẫn cùng cõi lòng cạn khô tình người của một số kẻ thủ ác giáng đớn đau lên số phận non nớt.

Trong những câu chuyện đau thương gần đây, phép màu đến với chuyện của bé trai 2 tuổi ở TP.HCM nhờ lòng tốt của người dân ấp Phú Lâm, xã Hòa Hiệp trình báo vụ việc trẻ có dấu hiệu bạo hành. Nhờ đó bé trai được đưa đi cấp cứu, cơ quan chức năng nhanh chóng xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan.

Tôi nhớ không ít lần tiếng nói lương tri, tìm kiếm công lý xuất phát từ người thân ruột thịt, họ hàng xa, láng giềng gần, thầy cô giáo, bạn bè thân thiết cũng như cộng đồng mạng đã giúp giải cứu những đứa trẻ tội nghiệp tìm thấy ánh sáng sau thời gian dài chìm trong bóng tối của địa ngục bạo hành.

Nên xin đừng ngoảnh mặt làm ngơ trước ánh mắt sợ hãi, tâm trạng hốt hoảng, tiếng khóc thét đớn đau hay dấu vết bầm tím chi chít nơi thân thể non dại của con trẻ! Đừng khép chặt cánh cửa lòng với định kiến "chuyện riêng nhà người ta", "hơi sức đâu lo việc rỗi hơi", thờ ơ bỏ mặc tiếng khóc nhói lòng vì không muốn liên lụy, phiền phức!

Một lời can ngăn, một cuộc điện thoại, một lá đơn trình báo, một dòng trạng thái cầu cứu… đều có thể là phép màu cứu rỗi một số phận tội nghiệp thoát đòn roi, giữ sự sống.

Lên tiếng tố giác kẻ bạo hành không phải là hành động xen vào đời tư người khác mà là trách nhiệm công dân để bảo vệ người yếu thế, ngăn chặn bi kịch. Đó cũng là biểu hiện của lòng nhân ái, tinh thần gắn kết cộng đồng kiến tạo dòng chảy tử tế trong trái tim người Việt.

Xin hãy nhớ rằng: Để mầm xanh vươn mình dưới nắng ấm của yêu thương thay vì bóng tối của bạo hành, cần lắm những tiếng nói của lương tri dám cất lên, dám bảo vệ và dám hành động trước nỗi đau của trẻ nhỏ!

Người thân, hàng xóm, chủ trọ không lên tiếng khi biết trẻ bị bạo hành có vi phạm pháp luật?

Những ngày qua, liên tiếp các vụ bạo hành trẻ em gây bức xúc dư luận. Mỗi vụ việc là một hồi chuông cảnh báo về thực trạng bạo hành trẻ em ngày càng nghiêm trọng.