Robusta - Sức mạnh cà phê Việt

Để Robusta Việt thoát khỏi vai trò cung cấp nguyên liệu, câu chuyện không chỉ nằm ở chế biến sâu mà còn ở khả năng xây dựng thương hiệu, chứng minh chất lượng và tạo niềm tin để người mua sẵn sàng trả giá cao hơn.

Việt Nam có lợi thế đặc biệt với Robusta, nhưng vị thế lớn về sản lượng chưa đồng nghĩa với vị thế cao trong chuỗi giá trị.

Một bạn đọc từng làm trong ngành cà phê cho rằng muốn Robusta Việt Nam thoát khỏi vai "làm nền", trước hết cần giúp người uống hiểu đúng hơn về nó.

Năm 2025, xuất khẩu cà phê Việt Nam cán mốc kỷ lục gần 8,9 tỉ USD với sản lượng khoảng 1,59 triệu tấn. Những con số biết nói ấy khẳng định vị thế "gã khổng lồ" về quy mô thương mại và sản lượng Robusta toàn cầu.

Việt Nam đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu cà phê, chỉ sau Brazil. Nhưng bàn đến chất lượng, hương thơm vị ngon, cà phê của nước ta mới là số một.

Việt Nam đang giữ ngôi sản lượng Robusta lớn nhất hành tinh, khoảng 38-40% nguồn cung toàn cầu. Niên vụ 2025-2026, sản lượng Robusta nước ta khoảng 29,6 triệu bao 60kg, trên diện tích thu hoạch gần 630.000ha, năng suất bình quân khoảng 3 tấn/ha.

Việt Nam đã có một vị trí rất lớn trong ngành cà phê thế giới, đặc biệt với Robusta. Nhưng sản lượng lớn chưa đồng nghĩa với việc Việt Nam đang nắm giữ phần giá trị tương xứng trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Tôi làm cà phê và từng có một trải nghiệm khiến mình suy nghĩ rất lâu. Một khách hàng sau khi thưởng thức sản phẩm rang mộc của tôi đã thốt lên: “Thơm quá cũng bị nghi là cà phê tẩm?”

Tôi có một người bạn đang làm việc và sinh sống ở nước ngoài. Mỗi lần cô ấy về nước, chúng tôi lại hẹn nhau ở một góc quán cà phê quen tại Sài Gòn. Mỗi lần như thế, cô ấy đều móc từ ba lô ra một bịch cà phê bột đưa tôi: “Bạn vẫn tự pha cà phê bằng phin nhỉ?”.

TP.HCM nằm trong số những điểm đến để thưởng thức cà phê nổi bật nhất thế giới, theo bảng xếp hạng Coffee Travel Index của Holafly.

Có những thức uống chỉ đơn giản là một thức uống. Nhưng cũng có những thức uống vượt ra khỏi giới hạn của một loại đồ uống để trở thành một phần của đời sống tinh thần.

Dù Việt Nam đã chính thức bước vào niên vụ cà phê mới nhưng hiện chủ yếu là thu hoạch Arabica, Robusta chưa vào mùa nên nguồn cung chưa được bổ sung.

Fine Robusta đang mở ra cách tiếp cận mới với cà phê Robusta, từ chọn nguyên liệu, thu hái, chế biến, bảo quản đến cách thể hiện chất lượng trong tách. Hành trình ấy đòi hỏi thay đổi cả cách làm lẫn cách đánh giá chất lượng.

Quảng bá mạnh hơn, ấn tượng hơn nữa, để đưa hương vị cà phê Robusta Việt ra thế giới, rất cần đến vai trò “sứ giả” của những người yêu thích cà phê.

Mỗi năm, hơn 1,5 triệu tấn cà phê rời Việt Nam đi khắp thế giới, phần lớn là Robusta. Thế nhưng trong ly cà phê của người tiêu dùng toàn cầu, cái tên Robusta Việt vẫn hiếm khi được gọi đúng.

Nhiều người nghĩ cà phê đắng là do caffeine. Thực tế caffeine chỉ góp một phần nhỏ, vị đắng đến từ cả một chuỗi hợp chất biến đổi trong lò rang. Tuy vậy, khi được cân bằng, vị đắng lại làm nên chiều sâu của tách cà phê.