Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng Phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình Sở Xây dựng TP.HCM, cho rằng một số giải pháp điều chỉnh giao thông nội đô đã cải thiện ùn tắc tại khá nhiều điểm nóng.

Ví dụ như thay thế nút giao vòng xuyến thành nút giao có đảo an toàn ở giữa và điều tiết bằng cụm đèn tín hiệu (như ở khu vực cầu Khánh Hội), hay mở dải phân cách tại đường Nguyễn Cửu Vân - Điện Biên Phủ.

Ngoài ra còn có các giải pháp như cấm rẽ trái từ đường nhánh ra trục chính hoặc hạn chế rẽ trái, quay đầu dồn về nút giao trên trục Hoàng Sa, Trường Sa...

Đây thuộc nhóm giải pháp phi công trình, những giải pháp làm thường xuyên và liên tục thông qua việc điều chỉnh pha đèn tín hiệu, điều chỉnh vạch sơn, dải phân cách, cấm rẽ trái, hoặc cấm một số loại ô tô, xe máy đi lại theo khung giờ. Các giải pháp này đòi hỏi sự linh hoạt, vừa làm vừa theo dõi liên tục, nếu thấy chưa hợp lý với thực tế lưu thông

Ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng Phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình Sở Xây dựng TP.HCM

* Những giải pháp nội đô này có tham khảo mô hình từ các nước khác không, thưa ông?

- Để đưa ra phương án tối ưu cho một nút giao hay một tuyến đường thì phải kết hợp từ nhiều kênh. Đầu tiên, tất nhiên là có sự nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ các nước.

Thứ nữa (quan trọng nhất) là phải đánh giá dựa trên tình hình thực tế thông qua hệ thống camera để theo dõi lưu lượng phương tiện, thói quen đi lại của người dân.

Sau khi có dữ liệu, Sở Xây dựng sẽ tổ chức họp bàn lấy ý kiến đóng góp từ các phòng ban, địa phương, lực lượng công an và các đơn vị liên quan để thống nhất phương án.

Quá trình triển khai luôn đi đôi với theo dõi và điều chỉnh, và thành công lớn nhất là tạo được sự đồng thuận, hưởng ứng của người tham gia giao thông.

* Những giải pháp đã áp dụng có thể sẽ phù hợp trong thời gian này với lượng phương tiện tương ứng, nhưng khi dân số tăng lên, xe cộ đông hơn thì kế hoạch dài hạn sẽ được thực hiện ra sao?

- Để giải quyết bài toán ùn tắc, chúng ta luôn có hai nhóm giải pháp song hành:

Nhóm giải pháp công trình: mở rộng đường, xây dựng cầu vượt, hầm chui... Nhóm này đòi hỏi nguồn kinh phí lớn và thời gian thi công dài.

Nhóm giải pháp phi công trình: những biện pháp phân luồng, tổ chức lại giao thông, điều chỉnh đèn tín hiệu... Đây là những giải pháp làm ngay, làm liên tục để giải quyết tình trạng trước mắt, nếu không làm thì ùn tắc sẽ càng tăng cao trong bối cảnh hạ tầng chưa theo kịp.

Tuy nhiên giải pháp dài hạn và căn cơ nhất cho giao thông đô thị vẫn phải là phát triển vận tải hành khách công cộng (như hệ thống metro, xe buýt) kết hợp với kiểm soát phương tiện cá nhân.

* Việc dám áp dụng những giải pháp như vậy chắc chắn sẽ đối mặt với không ít ý kiến trái chiều phải không thưa ông?

- Trước khi thực hiện các phương án, giải pháp điều chỉnh giao thông thường có nhiều cuộc họp.

Những cuộc họp này sở sẽ đưa ra phương án và các địa phương, công an, chuyên gia hoặc các đơn vị khác sẽ tham gia góp ý, phản biện.

Sở cũng có phần mềm để mô phỏng và tính toán lưu lượng phương tiện để đưa ra các kịch bản. Nhưng mà thực tế thói quen đi lại của người dân chưa chắc là đi theo đúng kịch bản đó.

Những phương án khi đưa ra bao giờ cũng có va chạm với thói quen đi đường của người dân, cho nên một số ngày đầu áp dụng thường xảy ra ùn tắc, vì vậy phương án nào cũng cần có thời gian theo dõi và điều chỉnh.

TS Võ Kim Cương (nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM): Tiếp tục phát huy giải pháp phi công trình trong lúc đợi dự án

Các giải pháp tổ chức giao thông phi công trình đã được thành phố áp dụng từ nhiều năm nay.

Trong điều kiện giao thông phức tạp ở Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng, đây là giải pháp phù hợp và cần tiếp tục phát huy.

Tuy nhiên trong quá trình triển khai, ngành giao thông cần thường xuyên theo dõi đánh giá hiệu quả để kịp thời điều chỉnh những bất cập, chưa phù hợp với thực tế.

Ở giai đoạn đầu, người dân có thể vẫn di chuyển theo thói quen cũ nên cơ quan chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền, lắp đặt đầy đủ biển báo, bảng chỉ dẫn để người dân làm quen với phương án tổ chức giao thông mới.

Đối với các trường hợp vi phạm, lực lượng chức năng cần có hình thức nhắc nhở, xử lý phù hợp nhằm tạo sự đồng thuận và từng bước hình thành thói quen với cách tổ chức giao thông mới.

TP.HCM giảm ùn tắc ở đường Cộng Hòa, vòng xoay Điện Biên Phủ bằng giải pháp 'chưa có trong sách vở'

Việc tổ chức làn đảo chiều linh hoạt trên đường Cộng Hòa và điều tiết xe tại vòng xoay Điện Biên Phủ, TP.HCM bước đầu được đánh giá hiệu quả.