Tại hội nghị sản phẩm mới và định hướng phát triển thị trường năm 2026 với chủ đề “Tài sản mã hóa và tương lai thị trường tài chính số” ngày 5-6, ông Tô Trần Hòa - Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán - đã thông tin chi tiết hơn về các quy định triển khai thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Chưa cho phép nhà đầu tư trong nước mở tài khoản giao dịch 

Theo ông Hòa, sau thời hạn 6 tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP) đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư sẽ được giao dịch qua VASP.

Đáng chú ý, nhà đầu tư chưa bắt buộc phải chuyển toàn bộ tài sản về các VASP trong nước. Các nhà đầu tư có thể lưu giữ tại ví cá nhân. Song ông Hòa cho biết khi phát sinh giao dịch thì sẽ phải thực hiện thông qua các VASP Việt Nam cấp phép.

Cũng theo ông Hòa, cơ chế giao dịch sẽ cho phép nhà đầu tư nước ngoài mở tài khoản và giao dịch bình thường trên thị trường. 

Nhưng đối với nhà đầu tư trong nước, việc tham gia vẫn được giới hạn ở nhóm đã sở hữu sẵn tài sản mã hóa, chưa cho phép nhà đầu tư mới mở tài khoản tham gia trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời các giao dịch niêm yết và mua bán sẽ được thực hiện bằng đồng Việt Nam.

Đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP), điều kiện cấp phép được đặt ra khá chặt chẽ. Doanh nghiệp phải được thành lập tại Việt Nam, có đăng ký ngành nghề kinh doanh tài sản mã hóa. 

Vốn điều lệ tối thiểu phải đạt 10.000 tỉ đồng, trong đó 65% vốn phải đến từ các tổ chức thuộc một trong năm nhóm gồm công ty chứng khoán, ngân hàng, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm và công ty công nghệ. Riêng các công ty công nghệ phải có phát sinh doanh thu thực tế trong lĩnh vực này.

Về định hướng quản lý trong thời gian tới, ông Hòa cho biết Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang xây dựng nghị định xử phạt vi phạm để trình Chính phủ ban hành. Cơ quan quản lý cũng sẽ nghiên cứu các sản phẩm mới như cho vay ký quỹ (margin), phái sinh tài sản mã hóa…

Bốn nhóm hành vi vi phạm phổ biến trên thị trường tài sản mã hóa

Trình bày về các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tài sản mã hóa, Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng - Phó trưởng Phòng 2, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03), Bộ Công an - cho biết có bốn nhóm tội phạm chính đã được nhận diện.

Nhóm thứ nhất là các hành vi sử dụng không gian mạng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng thường tổ chức huy động vốn đa cấp, lập dự án ảo, thuê KOL hoặc chuyên gia giả mạo nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Sau khi huy động đủ tiền, chúng có thể đánh sập hệ thống (rug pull) hoặc phát hành token mới để lấy tiền của người tham gia sau trả cho người tham gia trước.

Một hình thức khác là thao túng giá thông qua việc lập các sàn giao dịch nước ngoài giả mạo, sử dụng bot tạo lệnh mua bán ảo để làm giá tài sản. Khi nhà đầu tư thua lỗ, các đối tượng tiến hành xả hàng và bỏ rơi dự án.

Ngoài ra tội phạm còn phát tán mã độc tống tiền (ransomware) vào hệ thống ngân hàng, chứng khoán nhằm đòi tiền chuộc bằng tiền ảo.

Nhóm thứ hai là các hành vi lừa đảo nhằm đánh cắp ví tài sản mã hóa. Các đối tượng lập hội nhóm Telegram giả mạo chương trình tặng thưởng (airdrop), giao nhiệm vụ xem video TikTok để dụ nạn nhân cung cấp thông tin ví cá nhân.

Bên cạnh đó chúng còn xây dựng website hoặc ứng dụng giả mạo dụ người dùng truy cập các đường dẫn chứa mã độc để đánh cắp mã xác thực và rút toàn bộ tài sản.

Nhóm thứ ba là các hành vi rửa tiền và trốn thuế. Các đối tượng sử dụng dịch vụ trộn tiền (mixer), luân chuyển tài sản qua nhiều lớp ví ở nước ngoài nhằm cắt đứt dấu vết dòng tiền. Các đối tượng cũng lợi dụng tính ẩn danh của tài sản mã hóa để trốn thuế.

Nhóm thứ tư là các hành vi tham nhũng, tiêu cực trong quản lý nhà nước như trục lợi trong công tác cấp phép, thanh tra hoặc cố ý làm ngơ, giảm nhẹ mức độ vi phạm của các doanh nghiệp kinh doanh tài sản mã hóa.

Thí điểm tài sản mã hóa từ quý 3, 'cá mập' quốc tế đổ bộ, sàn trong nước 'chạy nước rút'

OKX Ventures và HashKey cho biết sẽ đầu tư vào Sàn giao dịch tài sản mã hóa CAEX của Việt Nam. Trong khi đó, nhiều đơn vị dự kiến làm sàn trong nước vẫn đang "chạy nước rút" để đáp ứng quy mô vốn khủng.