TP.HCM cần giải quyết những điểm nghẽn để thu hút nhân tài quốc tế

TP.HCM khát nhân tài, nhưng còn nhiều điểm nghẽn cố hữu 

Trong 9 tháng năm 2026, thành phố thu hút hơn 17,2 tỉ USD vốn FDI đăng ký, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ và vượt xa mục tiêu đề ra cho cả năm. Nhiều dự án chiến lược đang được triển khai như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, trung tâm dữ liệu AI Factory hay khu đô thị Đại học Quốc tế.

Dòng vốn chất lượng cao kéo theo nhu cầu rất lớn về chuyên gia, kỹ sư và nhà quản trị trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, tự động hóa và nghiên cứu phát triển (R&D). Tuy nhiên nguồn cung trong nước chưa đáp ứng đủ.

Theo các chuyên gia, một trong những mối quan tâm lớn của doanh nghiệp quốc tế hiện nay là thời gian xử lý các thủ tục liên quan đến giấy phép lao động, visa và cư trú cho chuyên gia nước ngoài. 

Nhiều doanh nghiệp cũng cho biết dù thời gian giải quyết hồ sơ theo quy định chỉ từ 10 - 20 ngày, trên thực tế quá trình tuyển dụng và hoàn tất thủ tục cho một vị trí tổng giám đốc có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm.

Đây cũng là những vấn đề được các chuyên gia và doanh nghiệp nêu ra tại tọa đàm "TP.HCM: Bài toán thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới", vừa được Trung tâm Truyền hình Việt Nam VTV Nam Bộ tổ chức tại TP.HCM

Từ "phục vụ một cá nhân" đến "đồng hành cùng cả gia đình"

Ông Phạm Bình An - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM - cho rằng các chuyên gia quốc tế không chỉ lựa chọn một công việc, mà đang lựa chọn một môi trường sống cho cả gia đình.

Theo ông, việc giữ chân nhân tài trong 5 - 10 năm khác hoàn toàn với việc cử chuyên gia sang làm việc ngắn hạn theo dự án. Yếu tố quyết định không chỉ là thu nhập, mà còn là chất lượng sống của gia đình họ.

Điều đó đòi hỏi thành phố phải phát triển theo mô hình đô thị tích hợp, nơi chuyên gia có thể tiếp cận đồng thời nhà ở, trường học quốc tế, bệnh viện chất lượng cao, không gian văn hóa và các dịch vụ dành cho người lớn tuổi.

Còn theo ông Dương Khai Dũng - Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam - Chi hội TP.HCM, để giữ chân chuyên gia, thành phố phải dịch sang mô hình đô thị tích hợp "all-in-one". 

Đô thị tích hợp không đơn thuần là cung cấp một căn hộ cao cấp, mà là xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ gồm trường học chuẩn quốc tế cho con trẻ, dịch vụ y tế chất lượng cao, các tiện ích cho người lớn tuổi và không gian văn hóa cộng đồng an toàn. Giải bài toán giao thông cũng là mắt xích cốt lõi để nâng cao trải nghiệm sống. 

Trong khi mật độ xe máy cao gây trở ngại cho việc tự di chuyển của chuyên gia nước ngoài, mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) kết hợp mạng lưới đường sắt đô thị được xem là lời giải dài hạn. 

Với mục tiêu phát triển 255km metro đến năm 2030, sự phối hợp công - tư (PPP) được kỳ vọng sẽ giúp thành phố bứt phá hạ tầng, kết nối nhanh chóng giữa nơi ở, nơi làm việc và sân bay quốc tế.

Thu hút nhân tài kiều bào: 'Hãy giao cho họ việc đủ lớn!'

Trong chưa đầy một tháng qua, Việt Nam đã có ba văn bản, chỉ đạo về thu hút các chuyên gia, nhà khoa học kiều bào tham gia xây dựng đất nước.