Trong đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung thêm đối tượng và điểm ưu tiên trong thi tuyển hoặc xét tuyển; đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện, hồ sơ tiếp nhận vào làm công chức...

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Nguyễn Tiến Dĩnh, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho biết việc đề xuất sửa đổi, bổ sung các đối tượng ưu tiên trong thi tuyển, xét tuyển là phù hợp, cần thiết và góp ý thêm việc giữ chân người tài.

Để thu hút nhân tài vào khu vực công, chúng ta không nên dừng lại ở việc đưa ra một số ưu đãi và chờ người tài tự đến với mình mà phải chủ động tìm kiếm, phát hiện, từ đó thu hút họ. Các cơ quan chức năng nên nghiên cứu để thực hiện.

TS Nguyễn Tiến Dĩnh

Phải xác định vị trí việc làm thật tốt

* Để nâng cao chất lượng công chức, theo ông, cần những giải pháp gì?

- Điều quan trọng nhất là dù thi tuyển, xét tuyển hay tiếp nhận cũng phải đảm bảo thực hiện đúng quy định. Đồng thời quá trình tuyển dụng, quản lý, sử dụng công chức phải thực hiện đúng theo nguyên tắc vị trí việc làm.

Thực tế dù đã đưa ra từ lâu nhưng đến nay việc xác định vị trí việc làm chưa thật chuẩn, từ đó dẫn đến nhiều khâu chưa thực hiện được. Trong đó, có việc cải cách chính sách tiền lương theo nghị quyết 27 của Trung ương. Do vậy, quan trọng nhất phải xây dựng được vị trí việc làm chuẩn.

Thêm vào đó, cần có chính sách thu hút người giỏi vào khu vực công để nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính. Thời gian qua Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các địa phương đã có nhiều chính sách liên quan thu hút người tài vào khu vực công.

Trong đó, từ năm 2017, Chính phủ đã ban hành nghị định 140 về chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và cán bộ khoa học trẻ. Nghị định 179/2024 quy định về chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội và tiếp đó là nhiều cơ chế, chính sách khác.

Tại nghị định 170/2025 quy định cụ thể về các cơ chế chính sách ưu tiên trong thi tuyển, xét tuyển, tiếp nhận công chức với nhiều trường hợp như tiếp nhận làm công chức với chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc... Nhiều địa phương cũng ban hành các cơ chế chính sách rất hấp dẫn về hỗ trợ nhằm thu hút người tài. Việc thực hiện các chính sách này thời gian qua cũng đã đạt được kết quả nhất định.

Xây dựng môi trường làm việc hấp dẫn

* Nhưng thực tế việc thu hút người tài vào làm công chức vẫn còn những hạn chế. Theo ông, cần làm gì để khắc phục việc này?

- Thực tế, qua theo dõi, chính sách thu thút người tài vào làm công chức đã có nhiều đãi ngộ tốt, đáp ứng yêu cầu. Nhưng vấn đề giữ chân được người tài ở khu vực công vẫn còn những hạn chế dẫn đến nhiều người tài, người có năng lực đã lại dịch chuyển từ khu vực công sang khu vực tư để làm việc. Nguyên nhân có nhiều, nhưng chủ yếu vẫn là do tạo môi trường làm việc trong khu vực công cho người tài vẫn chưa được tốt.

Từ đó, tôi cho rằng cần thực hiện một số giải pháp. Trong đó, khi người tài được tiếp nhận, xét tuyển, tuyển dụng làm công chức tại cơ quan, đơn vị phải bố trí, sử dụng đúng năng lực, sở trường. Quá trình làm việc phải tôn trọng, lắng nghe ghi nhận ý kiến đóng góp, cống hiến của họ. Cùng với tạo cơ hội thăng tiến, phát triển cũng không nên quá máy móc, hành chính hóa, ràng buộc các quy định, giờ giấc với họ...

Quan trọng nhất là người lãnh đạo, đứng đầu cơ quan, đơn vị phải luôn biết lắng nghe và tôn trọng người tài. Phải tạo môi trường làm việc hết sức công bằng, bình đẳng, dân chủ, minh bạch. Khi tạo được môi trường làm việc hấp dẫn như vậy sẽ giúp người tài lựa chọn, yên tâm công tác...

Nghiên cứu tăng thêm thu nhập cho công chức Hà Nội, TP.HCM

* Nhiều ý kiến cho rằng cần phải tiếp tục cải thiện chính sách tiền lương, phụ cấp để giữ chân người tài trong khu vực công?

- Việc tiếp tục cải thiện chính sách đãi ngộ về tiền lương hoặc một số phụ cấp khác nhằm nâng cao thu nhập đối với người tài để giữ chân người tài trong khu vực công là cần thiết.

Nhưng cá nhân tôi cho rằng việc đó chưa hẳn đã giữ chân được người tài. Thay vào đó, tôi cho rằng đã đến lúc muốn giữ chân người tài phải tính đến việc xem xét đến trả thêm thu nhập bằng chính kết quả sản phẩm cụ thể mà họ tạo ra. Như vậy sẽ tốt, đảm bảo công bằng hơn.

Theo đó, với các nhà khoa học, chuyên gia... sau khi được tiếp nhận công chức nếu tạo ra được các kết quả nghiên cứu lớn nên xem xét, tính toán để khen thưởng theo tỉ lệ giá trị của công trình đó mang lại khi ứng dụng. 

Chẳng hạn một nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu công trình lớn, công nghệ sau khi áp dụng vào được 10 tỉ đồng, có thể xem xét thưởng theo giá trị công trình như tỉ lệ 3 - 5%, thậm chí hơn. Việc này sẽ tạo ra sự hấp dẫn hơn.

 Hay đối với những công chức thực hiện nhiệm vụ, nếu tạo ra kết quả cụ thể có thể gắn khen thưởng với các kết quả đó theo tỉ lệ tương ứng. Với lãnh đạo cơ quan đơn vị nếu lãnh đạo, đưa đơn vị phát triển đến mức nào đó thì có thể xem xét khen thưởng theo tỉ lệ thành tích...

* Với hai đô thị lớn Hà Nội và TP.HCM, theo ông, cần làm gì để thu hút người tài và cơ chế chính sách đặc thù gì với đội ngũ công chức?

- Hiện nay TP.HCM và Hà Nội đều đã ban hành các cơ chế chính sách, đãi ngộ nhằm thu hút người tài, các sinh viên tốt nghiệp xuất sắc vào công tác tại các cơ quan nhà nước. Trong đó, người tài có thể được tuyển thẳng không qua thi tuyển để làm cán bộ tại TP.HCM, cùng nhiều chính sách để thu hút, trong đó có cơ chế tăng thêm thu nhập từ 100 - 300%. Ngoài ra còn được áp dụng khung lương - thưởng đặc biệt, theo thỏa thuận nếu có thành tích xuất sắc trong hoạt động công vụ được cấp có thẩm quyền công nhận.

Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM yêu cầu các cấp ủy, tổ chức Đảng, các cơ quan đơn vị nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy trong phát hiện, thu hút, trọng dụng cán bộ. Tạo lập môi trường làm việc công khai, minh bạch, dân chủ, đoàn kết, hỗ trợ, thân thiện, cạnh tranh lành mạnh, vừa thể hiện sự tôn trọng, đề cao cán bộ có tài năng, vừa tạo cơ hội điều kiện để cán bộ tận tâm cống hiến... Tôi đánh giá rất cao các chính sách, đãi ngộ này và kỳ vọng sẽ giúp TP.HCM thu hút nhiều người tài vào làm việc tại các cơ quan, đơn vị trong thời gian sắp tới.

Với cán bộ, công chức nói chung ở hai TP, ngoài lương và phụ cấp như các nơi, Quốc hội đã cho phép Hà Nội được chi thu nhập tăng thêm 0,8 lần quỹ lương cơ bản cho cán bộ, công chức, viên chức. Tại TP.HCM áp dụng cơ chế chi thu nhập tăng thêm tối đa 1,8 lần mức lương theo ngạch, bậc, chức vụ cho cán bộ, công chức, viên chức. Việc này giúp tạo động lực và giữ chân được đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tiếp tục gắn bó, cống hiến vì sự phát triển của TP.

Tuy nhiên, với địa bàn rộng, dân số đông, có những xã/phường lên tới cả trăm ngàn dân, nên khối lượng công việc của các công chức ở các địa phương này đang đảm nhiệm, nhất là khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, là rất lớn. 

Vì vậy, tôi cho rằng cần có thêm các chính sách đặc thù hơn. Trong đó, xem xét tiếp tục cải thiện thêm thu nhập tăng thêm cho đội ngũ công chức, viên chức tại hai TP. Quan trọng hơn nên nghiên cứu tăng thêm số lượng biên chế công chức để phù hợp với quy mô dân số, công việc ở hai TP này, nhất là ở cấp xã phường.

* TS Nguyễn Trần Như Khuê (Phó trưởng bộ môn luật thương mại, khoa luật Trường ĐH Văn Lang):

Đối tượng, thủ tục, đãi ngộ cần "mở" hơn

Tuy có nhiều điểm mới tích cực, nhưng nghị định 170 vẫn còn một số bất cập về đối tượng và điều kiện tiếp nhận vào công chức, chưa thực sự tạo ra cơ chế linh hoạt để thu hút người tài từ nhiều khu vực khác nhau.

Cụ thể, dù phạm vi các đối tượng được mở rộng nhưng phạm vi đối tượng tiếp nhận còn hẹp, chưa phản ánh đúng thị trường nguồn nhân lực. Đó là việc chủ yếu thu hút nhân tài trong hệ thống khu vực công hoặc khu vực có yếu tố nhà nước. Trong khi đó, nhân tài hiện nay ở khu vực tư nhân, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế... không được quy định rõ ràng hoặc chưa có cơ chế tiếp nhận thuận lợi.

Thêm vào đó, Luật Cán bộ, công chức 2025 quy định đối tượng tiếp nhận là "chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc..." nhưng không quy định tiêu chuẩn về "tiêu biểu, xuất sắc".

Điều này dẫn đến cách hiểu không thống nhất; cơ quan có thẩm quyền sẽ áp dụng tùy nghi, không công bằng, không công khai minh bạch trong tiếp nhận. Ngoài ra, dù nghị định nhấn mạnh quản lý công chức theo vị trí việc làm, nhưng trong nhiều trường hợp, điều kiện tiếp nhận lại yêu cầu thâm niên công tác hoặc vị trí đã từng đảm nhiệm... làm giảm tính mở của thị trường lao động;

Cùng với đó, hiện nay chế độ đãi ngộ vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu mong muốn của nhân tài. Thủ tục tiếp nhận vẫn còn kéo dài, nhiều giai đoạn, mất thời gian làm cho nhân tài phải chờ đợi, có thể mất cơ hội làm việc của họ ở nơi khác...

Vì vậy, cần có một số giải pháp để đơn giản hóa điều kiện, thủ tục, mở rộng đối tượng để có thể thu hút người tài vào công chức như mở rộng đối tượng tiếp nhận ngoài hệ thống công, luật quy định thêm đối tượng tiếp nhận là chuyên gia có kinh nghiệm làm việc tại các tổ chức quốc tế, tập đoàn đa quốc gia; hoặc những người sở hữu các sản phẩm, công trình nghiên cứu đã được xã hội thừa nhận. Tăng cường tuyển dụng theo vị trí việc làm và nhu cầu thực tế của cơ quan, đơn vị bằng nhiều hình thức: thi cử, phỏng vấn, danh tiếng...

Cuối cùng, cần có chế độ đãi ngộ, chính sách thu hút nhân tài phù hợp hơn, ví dụ như lương cao hơn, chính sách về nhà ở...

* PGS.TS Cao Vũ Minh (Trưởng bộ môn luật hành chính - nhà nước, Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM):

Xác lập các tiêu chuẩn, mở rộng cho người ngoài công lập

Trên cơ sở chủ trương của Đảng, Luật Cán bộ, Công chức năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành (như nghị định số 170/2025) được ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc về việc tuyển dụng, ký hợp đồng với nhân lực chất lượng cao trong hoạt động công vụ. Song bên cạnh những điểm tiến bộ vẫn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập liên quan đến tuyển dụng, ký hợp đồng với nhân lực chất lượng cao trong hoạt động công vụ.

Do vậy, thời gian tới Chính phủ nên nghiên cứu để bổ sung các định nghĩa và thủ tục để tạo cơ sở pháp lý cho việc tiếp nhận những người tài năng, thích hợp vào làm công chức. Theo đó, có thể quy định "nhà khoa học được giao chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia đặc biệt quan trọng", "nhà khoa học đầu ngành" là những "nhà khoa học" thuộc đối tượng được tiếp nhận vào làm công chức không thông qua thi tuyển hoặc xét tuyển.

Đối với "luật gia, luật sư giỏi", "doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc" đã được quy định trong luật và nghị định, Chính phủ cần sớm xây dựng quy phạm thủ tục để công nhận "luật gia, luật sư giỏi", "doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc". Từ đó làm căn cứ, cơ sở để có thể tiếp nhận vào làm công chức.

Thêm vào đó, trước đây, nghị định 115/2020 quy định "người đang ký hợp đồng lao động làm công việc chuyên môn, nghiệp vụ trong đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được ưu tiên tiếp nhận làm viên chức".

Cả Luật Cán bộ, Công chức năm 2025 lẫn nghị định 179/2024 đều ưu tiên tiếp nhận chuyên gia, nhà khoa học vào làm công chức mà không phân biệt họ làm trong khối công lập hay ngoài công lập. Vì vậy, tại nghị định 170 cần được sửa đổi theo hướng bãi bỏ quy định chỉ tiếp nhận các nhân lực chất lượng cao đang công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công lập.

Tăng lương cơ sở 8% từ 1-7: Lương của cán bộ, công chức sẽ ra sao?

Dưới đây là chi tiết dự kiến bảng lương của cán bộ, công chức nếu thực hiện tăng lương cơ sở 8% (khoảng 187.000 đồng) từ ngày 1-7 tới.