Hằng năm cứ đến tháng 5 kết thúc năm học, các trường làm lễ tổng kết, ngoài ra các trường còn tổ chức lễ tri ân và trưởng thành, lễ hoàn thành chương trình, lễ ra trường cho học sinh cuối cấp từ mầm non đến trung học phổ thông.

Lễ tri ân và trưởng thành được biết đến từ năm 2000 khi Trường THPT tư thục Trương Vĩnh Ký, TP.HCM tổ chức cho học sinh lớp 12. Lễ tri ân và trưởng thành được trường tổ chức nhằm giáo dục đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và "tôn sư trọng đạo", tạo cơ hội để học sinh cuối cấp thể hiện lòng biết ơn đến công ơn sinh thành của cha mẹ và sự dìu dắt của thầy cô.

Buổi lễ cũng đánh dấu cột mốc các em bước sang tuổi 18, chính thức chịu trách nhiệm với những quyết định của bản thân trong chặng đường tương lai.

Từ đó hoạt động này phát triển và được Bộ GD-ĐT đưa vào tiêu chí xây dựng "Trường học thân thiện, học sinh tích cực". Nhiều nơi gắn chữ "trưởng thành" cho lễ ra trường bậc tiểu học, trung học cơ sở.

"Trưởng thành" là quá trình phát triển hoàn thiện về thể chất, tinh thần và nhận thức xã hội, nghĩa là một người có thể tự đứng trên đôi chân của mình, tự suy nghĩ bằng cái đầu của mình, tự kiếm sống bằng khả năng của mình và cuối cùng là tự chịu trách nhiệm với mọi hành vi của mình gây ra.

Phân tích từ "trưởng thành" để thấy rằng lứa cuối cấp: 11 tuổi ở tiểu học và 15 tuổi ở trung học cơ sở đó là lứa tuổi còn nằm trong khung tuổi thiếu nhi, khi có sự việc gì xảy ra cha mẹ và người giám hộ phải liên đới chịu trách nhiệm thì có thể gọi là "trưởng thành" chưa?

Theo tôi nên gọi là "Lễ tri ân và ra trường". "Lễ tri ân và trưởng thành" là dành cho các em học lớp 12 cuối cấp trung học phổ thông. Mong rằng Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT nên có chỉ đạo thực hiện và các trường cần sử dụng từ cho thích hợp chứ không rập khuôn máy móc.

Những giọt nước mắt trong lễ trưởng thành

Rất nhiều học sinh cho biết lần đầu tiên các em ôm ba mẹ mình, lần đầu tiên nói lời cảm ơn, lần đầu tiên khóc trong vòng tay ba mẹ… Những lần đầu tiên ấy diễn ra tại lễ trưởng thành và tri ân ở Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, TP.HCM.