Từ những dấu hiệu tưởng chừng rất bình thường như da xanh, chậm nói hay tăng cân nhanh, nhiều trẻ đã được phát hiện mắc bệnh lý nguy hiểm nhờ khám sức khỏe định kỳ.

Một bé gái 4 tuổi được gia đình đưa đến Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM khám chỉ vì thấy "con xanh quá". Sau xét nghiệm máu, trẻ được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp - một dạng ung thư máu. Trước đó gia đình hoàn toàn không nghĩ con mắc bệnh nặng vì bé vẫn chơi
bình thường.

Nhu cầu khám tăng nhanh

"Nhiều trẻ nhìn hoàn toàn bình thường nhưng siêu âm lại phát hiện khối u trong gan, bệnh máu ác tính hay các bất thường khác" - BS.CKII Nguyễn Thị Kim Anh, phó khoa khám theo yêu cầu sức khỏe trẻ em Bệnh viện Nhi đồng 2, cho hay.

Theo bác sĩ Kim Anh, nhu cầu khám sức khỏe tổng quát cho trẻ em hiện đang gia tăng trong thời gian gần đây.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, trước đây việc khám sức khỏe cho trẻ chủ yếu được thực hiện theo nhu cầu riêng lẻ. Bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết tùy tình trạng của từng bé hoặc theo mong muốn kiểm tra của phụ huynh. 

Tuy nhiên thời gian gần đây, sau khi ngành y tế TP.HCM triển khai định hướng chăm sóc sức khỏe toàn dân, bệnh viện đã xây dựng các gói khám sức khỏe định kỳ chuyên biệt dành cho trẻ em với nhiều lựa chọn linh hoạt, mức chi phí dao động từ khoảng 1 - 2,5 triệu đồng tùy độ tuổi và nhu cầu tầm soát.

Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP, cho biết Bệnh viện Nhi đồng TP luôn chú trọng việc "phòng bệnh hơn chữa bệnh" nên đã có đầy đủ các gói khám sức khỏe dành cho trẻ em và được xây dựng từ khi mới thành lập bệnh viện năm 2018. 

Hoạt động này giúp theo dõi phát triển toàn diện, sàng lọc sớm bất thường tâm lý, tư vấn phụ huynh cách chăm sóc phù hợp, phát hiện bệnh sớm, can thiệp sớm trước khi bị ảnh hưởng lâu dài.

BS Minh Tiến cũng nhận định trong những năm gần đây, số lượng phụ huynh đưa con đi khám sức khỏe định kỳ ngày càng tăng. Một thay đổi rõ rệt hiện nay là phụ huynh trẻ rất quan tâm đến kiến thức nuôi con.

"Họ tìm hiểu rất kỹ về dinh dưỡng, phát triển chiều cao, vitamin, thuốc bổ, vắc xin... Có những phụ huynh hỏi rất sâu, bác sĩ cũng phải cập nhật kiến thức liên tục", bác sĩ Kim Anh nói.

Còn chủ quan với các vấn đề phát triển tâm lý của trẻ

Theo bác sĩ Kim Anh, nhiều bất thường ở trẻ nhỏ phụ huynh rất khó nhận ra nếu không được bác sĩ thăm khám. "Có những bé bị vẹo cổ, lép đầu, dính thắng lưỡi, bàn chân bẹt, chân xoay trong xoay ngoài hay trật khớp háng bẩm sinh nhưng cha mẹ không phát hiện được. 

Đặc biệt trật khớp háng ở trẻ dưới 6 tháng tuổi nếu phát hiện sớm chỉ cần nẹp là có thể hồi phục tốt. Nhưng nếu để đến lúc trẻ biết đi mới phát hiện thì có khi phải phẫu thuật", bác sĩ Kim Anh phân tích.

Không chỉ dị tật bẩm sinh, nhiều trẻ còn bị thiếu máu thiếu sắt kéo dài mà gia đình không hề hay biết. Có những bé vẫn chạy nhảy bình thường, thậm chí mũm mĩm nhưng xét nghiệm lại thiếu máu rất nặng. Vì cha mẹ nhìn con mỗi ngày quen mắt, không nhận ra da trẻ xanh xao. Nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này là trẻ uống quá nhiều sữa nhưng ăn dặm kém.

Một trong những điều khiến các bác sĩ trăn trở nhất là nhiều phụ huynh còn chủ quan với các vấn đề phát triển tâm lý của trẻ. Bác sĩ Kim Anh từng khám tổng quát cho một bé khoảng 10 tháng tuổi. 

Trong quá trình khám, bác sĩ nhận thấy bé không giao tiếp mắt, không tương tác với người đối diện như những trẻ cùng lứa tuổi. "Tôi đã cảnh báo gia đình nên theo dõi sát và đưa trẻ đi khám tâm lý nếu thấy bất thường. Nhưng phụ huynh không tin. Vài năm sau gặp lại, gia đình nói đưa con đi khám và được chẩn đoán tự kỷ".

Theo các bác sĩ, giai đoạn vàng để can thiệp các rối loạn phát triển là khi trẻ còn rất nhỏ. Nếu phát hiện muộn, hiệu quả can thiệp sẽ giảm đáng kể. Ngoài ra, các bác sĩ cũng ghi nhận ngày càng nhiều trẻ béo phì, có dấu hiệu rối loạn chuyển hóa giống người lớn. 

Số trẻ dậy thì sớm cũng đang tăng đáng kể. Nguyên nhân được cho là liên quan tới dinh dưỡng quá dư thừa, tình trạng thừa cân béo phì cũng như tác động từ môi trường sống và mạng xã hội.

Khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm cho trẻ dưới 6 tuổi, có tầm soát tự kỷ

Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn nội dung chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi trên toàn quốc.