25/09/2026 11:06 GMT+7

Đề xuất mới về xử lý hình sự tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự

THÀNH CHUNG

Tại dự thảo Bộ luật Hình sự đã đề xuất bổ sung một số hành vi xử lý hình sự liên quan tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, trong đó có không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Ngày 25-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về giải trình, tiếp thu, chỉnh lý với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Trong đó, tại điều 324 của dự thảo Bộ luật quy định về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự.

Theo đó, dự thảo quy định người nào không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, quyết định gọi nhập ngũ, quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Thôi học đại học giữa chừng có còn được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự?

Nội dung này trong Bộ luật Hình sự hiện hành quy định người nào không chấp hành đúng quy định của pháp luật về đăng ký nghĩa vụ quân sự, không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ, lệnh gọi tập trung huấn luyện, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Với các hành vi phạm tội và hình phạt tù từ 1 đến 5 năm tại dự thảo vẫn giữ nguyên như quy định hiện hành. Bao gồm các hành vi tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình để trốn tránh nghĩa vụ; phạm tội trong thời chiến; lôi kéo người khác phạm tội.

Như vậy, so với quy định hiện hành, dự thảo giữ nguyên mức phạt tù cao nhất là 5 năm tù với tội này nhưng đã có điều chỉnh một số hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự ở mức phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Nêu ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho hay dự thảo Bộ luật bổ sung hành vi không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, quyết định gọi nhập ngũ, quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

Bà nêu cơ bản tán thành với việc xử lý hình sự hành vi không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ vì sẽ ảnh hưởng đến công tác xây dựng lực lượng vũ trang và đảm bảo quốc phòng, an ninh.

5 trường hợp bị coi trốn tránh nghĩa vụ quân sự

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, trong đó sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Nghĩa vụ quân sự có hiệu lực từ 1-9 đã quy định 5 trường hợp bị coi trốn tránh nghĩa vụ quân sự.

Cụ thể là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

Như vậy từ 1-9 công dân không đến đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe hoặc không nhập ngũ khi được gọi đều bị coi là trốn nghĩa vụ quân sự.

Cùng với đó, người thuộc diện dự bị không chấp hành lệnh tập trung để huấn luyện, diễn tập hoặc kiểm tra khả năng huy động khi cần thiết cũng bị xử lý theo quy định này.

Luật mới cũng bổ sung nghiêm cấm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Chính phủ nêu lý do đề xuất bỏ tử hình với tội mua bán trái phép chất ma túy, hiếp dâm người dưới 16 tuổi

Tại báo cáo giải trình, tiếp thu, Chính phủ đã nêu lý do đề xuất bỏ tử hình với 6 tội danh, trong đó có 2 tội mua bán trái phép chất ma túy và hiếp dâm người dưới 16 tuổi.