 |
| Tranh: LÊ THIẾT CƯƠNG |
Kinh Kim Cương, một cuốn kinh quan trọng bậc nhất của Phật giáo nói chung và Thiền tông nói riêng...
Ấy thế mà, mở đầu cuốn kinh lại là một chuyện, nếu đọc lướt qua thì thấy có vẻ như chẳng liên quan gì đến kinh kệ. Đó là chuyện ăn uống.
Nói theo ngôn ngữ hôm nay, học trò chuẩn bị đến giờ học, thầy thì chuẩn bị đến giờ lên lớp nhưng đã đói bụng, đã tới giờ ăn thì ăn đã. Dù buổi này là buổi giảng bài cực kỳ quan trọng, giảng kinh Kim Cương dành cho 1.250 “sinh viên cao học”.
Toàn các đại Bồ Tát, A La Hán, các đại đệ tử cả nhưng dù là ai thì đến giờ ấy vẫn đói. Thầy còn đói huống hồ trò. Vậy nên đói thì ăn. Thế là Phật và các học trò cùng nhau, quần áo chỉnh tề, mang bát đi vào thành để khất thực. Khi đã đủ thức ăn thì quay về, ăn xong rửa chân tay, rửa bát, cởi áo khoác và lên lớp. Khi đã ấm bụng, buổi học, buổi giảng bài lịch sử ấy mới bắt đầu.
Bài viết này không có mục đích bàn luận về kinh Kim Cương. Điều ấy chỉ các tu sĩ, các vị hòa thượng, các học giả mới có khả năng làm được. Tiến sĩ Edward Conze đã dành ra 20 năm để dịch kinh Kim Cương từ Phạn văn ra Anh văn.
Cao siêu, thâm sâu, ảo diệu là vậy mà phần mở lại bắt đầu bằng một chuyện rất đỗi bình thường, chuyện ăn cơm uống nước.
Nhưng chắc đâu chỉ là chuyện ăn?
Đến giờ ăn thì ăn, đói thì phải ăn, rất tự nhiên, đói ăn khát uống, mệt thì nghỉ ngủ. Có thực mới vực được kinh. Là người, làm người trước đã rồi mới làm Phật. Phật cũng là người, mình cũng là Phật, cũng sẽ là Phật.
Vẫn biết thân xác là giả tạm, nhưng không nuôi thân thì tu sao được?
Thế là buổi giảng kinh Kim Cương, nói về chuyện tâm (làm sao an trụ được tâm, hàng phục được tâm) lại bắt đầu bằng chuyện thân, bằng chuyện ăn, bắt đầu bằng im lặng, “lời nói đầu” ấy chả nói gì.
Phật đã nói gì đâu. Cũng có thể đó là cách dạy bằng im lặng, dạy bằng làm chứ không bằng nói. Phật muốn các “sinh viên” hiểu đến giờ ăn thì ăn, đi khất thực (ngoài việc nuôi thân) chính là tạo điều kiện cho mọi người gieo nhân lành, còn mình thì tập nhẫn.
Lời nhắc về nhẫn ở đây còn thêm một ý nghĩa khác vì phải nhẫn để “hành thâm” mà nghe giảng vì kinh Kim Cương quá khó?
Tu thì phải hành, tu là nhẫn... Triết thuyết của nhà Phật là nhân duyên luận, là duyên nghiệp, là nhân quả, là như nhất, là bất nhị. Thân, tâm cũng là một.
